لیست رشته های اوسبیلدونگ | بهترین رشته های اوسبیلدونگ
کشور آلمان به عنوان یکی از صنعتیترین و پیشرفتهترین کشورهای جهان، نه تنها از نظر تحصیلات دانشگاهی، بلکه در زمینه آموزشهای فنی و حرفهای نیز جایگاه ویژهای دارد. سیستم آموزشی دوگانه آلمان که تحت عنوان “آوسبیلدونگ” (Ausbildung) شناخته میشود، به افراد اجازه میدهد تا با ترکیب آموزش نظری و عملی، مستقیماً وارد بازار کار شوند.
اگر شما هم علاقهمند به مهاجرت کاری به آلمان هستید، شناخت کامل رشتههای آوسبیلدونگ، شرایط پذیرش، و آینده شغلی هر یک از آنها، گام نخست برای تصمیمگیری درست است. در این مقاله، به بررسی دقیق انواع رشتههای آوسبیلدونگ در آلمان و مزایا و معایب هر مسیر میپردازیم.
آوسبیلدونگ چیست؟
آوسبیلدونگ نوعی آموزش حرفهای و شغلی در آلمان است که معمولاً بین ۲ تا ۳.۵ سال طول میکشد. در این سیستم، فرد همزمان با آموزش تئوری در مراکز آموزشی، در یک شرکت یا مؤسسه مشغول به کار و آموزش عملی میشود.
مزایای آوسبیلدونگ:
دریافت حقوق ماهانه از ابتدا
آموزش عملی در محیط واقعی کار
ورود سریعتر به بازار کار
تقویت زبان آلمانی از طریق تجربه میدانی
امکان اقامت و کار پس از پایان دوره
دستهبندی کلی رشتههای آوسبیلدونگ
رشتههای آوسبیلدونگ را میتوان در چند دسته اصلی طبقهبندی کرد:
رشتههای فنی و مهندسی
رشتههای پزشکی و سلامت
رشتههای خدماتی و تجاری
رشتههای هنری و فرهنگی
رشتههای مرتبط با فناوری اطلاعات
رشتههای کشاورزی و محیط زیست
رشتههای آموزشی و مراقبتی
| دستهبندی | توضیح کوتاه | نمونه رشتهها |
|---|---|---|
| 🎓 رشتههای فنی و مهندسی | رشتههایی با تمرکز بر ساخت، نصب، نگهداری و تولید صنعتی | مکانیک صنعتی، تکنسین برق، مکانیک خودرو، تکنسین الکترونیک، جوشکاری |
| 🏥 رشتههای پزشکی و سلامت | رشتههایی با هدف ارائه خدمات درمانی، مراقبتی و پرستاری | پرستار عمومی، مراقبت از سالمندان، دستیار داروساز، فیزیوتراپیست، کمک دندانپزشک |
| 🛍️ رشتههای خدماتی و تجاری | تمرکز بر فروش، خدمات مشتری، امور مالی و هتلداری | فروشنده، کارمند بانک، پذیرشگر هتل، آشپز، مدیریت دفاتر، خردهفروشی |
| 🎨 رشتههای هنری و فرهنگی | حوزههایی با خلاقیت، طراحی و فعالیتهای فرهنگی | طراح گرافیک، عکاسی، طراحی داخلی، هنرهای نمایشی، صحافی |
| 💻 رشتههای مرتبط با فناوری اطلاعات | آموزش در حوزه IT، برنامهنویسی، شبکه و سیستمها | توسعهدهنده نرمافزار، پشتیبانی فنی، تحلیلگر داده، مدیریت سیستمهای اطلاعاتی |
| 🌱 رشتههای کشاورزی و محیط زیست | کار با منابع طبیعی، کشاورزی، باغبانی و دامپروری | کشاورز، دامدار، تکنسین محیط زیست، جنگلبانی، گلکاری |
| 👶 رشتههای آموزشی و مراقبتی | تمرکز بر تربیت و نگهداری کودکان و نوجوانان | مربی مهدکودک (Erzieher/in)، کمک مربی، مراقب کودکان ویژه |
📌 توجه:
- این دستهبندیها بر اساس ساختار رسمی اتاق صنایع و بازرگانی آلمان (IHK) و اتاق صنایع دستی (HWK) ارائه شدهاند.
- هر رشته بسته به ایالت و شرایط شرکت، ممکن است الزامات متفاوتی از نظر زبان، مدرک تحصیلی یا سابقه کار داشته باشد.
1. رشتههای فنی و مهندسی
این رشتهها به آموزش حرفههای عملی در صنایع مختلف اختصاص دارند. آلمان به دلیل داشتن صنایع پیشرفته، فرصتهای زیادی در این حوزه دارد.
رشتههای محبوب فنی:
Mechatroniker (مکاترونیککار)
ترکیب برق، مکانیک و کامپیوتر – مناسب برای صنایع خودروسازی و اتوماسیون.Industriemechaniker (مکانیک صنعتی)
نصب و نگهداری ماشینآلات صنعتی.Elektroniker (الکترونیککار)
تعمیر و تنظیم سیستمهای الکتریکی.Zerspanungsmechaniker (ماشینکار CNC)
کار با دستگاههای تراش، فرز و CNC.Anlagenmechaniker (نصاب سیستمهای گرمایشی و بهداشتی)
متخصص نصب تجهیزات گرمایش و لولهکشی ساختمان.
2. رشتههای پزشکی و سلامت
در این دسته، افراد برای مشاغل درمانی و مراقبتی آموزش میبینند. این حوزه یکی از پرتقاضاترینها در آلمان است.
رشتههای محبوب سلامت:
Pflegefachkraft (پرستار عمومی)
آموزش مراقبت از بیماران در بیمارستان و خانه سالمندان.Zahnmedizinische Fachangestellte (دستیار دندانپزشک)
پشتیبانی از دندانپزشک در کلینیکها.Medizinische Fachangestellte (دستیار پزشک عمومی)
امور اداری و بالینی در مطبها.Altenpfleger (مراقب سالمندان)
مراقبت فیزیکی و روانی از سالمندان در مراکز درمانی.Physiotherapeut (فیزیوتراپیست)
درمان حرکتی بیماران (نیازمند دوره دانشگاهی کوتاه پس از آوسبیلدونگ).
3. رشتههای خدماتی و تجاری
این رشتهها اغلب در ارتباط با مشاغل اداری، فروش، هتلداری، رستوران و مدیریت هستند.
رشتههای خدماتی و تجاری:
Kaufmann/Kauffrau für Büromanagement (مدیریت اداری)
کارهای دفتری، هماهنگی جلسات، حسابداری مقدماتی.Einzelhandelskaufmann (فروشنده فروشگاههای زنجیرهای)
آموزش نحوه فروش، انبارداری و خدمات مشتری.Hotelfachmann/Hotelfachfrau (کارمند هتل)
فعالیت در بخشهای پذیرش، نظافت، سرو غذا و مدیریت مهمان.Restaurantfachmann (کارمند رستوران)
خدماترسانی حرفهای در رستورانها و کافیشاپها.Bankkaufmann (کارمند بانک)
مشاوره مالی، خدمات بانکی و
امور حسابداری.
4. رشتههای هنری و فرهنگی
اگر علاقهمند به طراحی، هنر و رسانه هستید، رشتههای زیر مناسب شما هستند:
Fotograf (عکاس)
آموزش تکنیکهای عکاسی صنعتی، خبری و پرتره.Mediengestalter (طراح رسانهای)
طراحی گرافیکی برای تبلیغات، وب و چاپ.Maskenbildner (طراح گریم)
گریم تئاتر، سینما و تلویزیون.Bühnenmaler (نقاش صحنه)
طراحی صحنه در تولیدات تئاتر و فیلم.
5. رشتههای فناوری اطلاعات (IT)
با پیشرفت تکنولوژی، رشتههای IT محبوبیت زیادی پیدا کردهاند و بازار کار گستردهای در انتظار فارغالتحصیلان این بخش است.
رشتههای پرتقاضا:
Fachinformatiker für Systemintegration
پشتیبانی، نصب و نگهداری سیستمهای شبکهای.Fachinformatiker für Anwendungsentwicklung
توسعه نرمافزار و اپلیکیشن.IT-Systemelektroniker
نصب و راهاندازی سختافزار و نرمافزار.Informatikkaufmann
ترکیب دانش IT با اصول تجاری.
6. رشتههای کشاورزی و محیط زیست
برای علاقهمندان به طبیعت، زمین و محیط زیست، این رشتهها جذاب هستند:
Landwirt (کشاورز حرفهای)
تولید محصولات کشاورزی، نگهداری ماشینآلات مزرعه.Tierpfleger (نگهدارنده حیوانات)
مراقبت از حیوانات در باغوحش، کلینیک یا مرکز تحقیقاتی.Forstwirt (جنگلبان)
نگهداری و احیای جنگلها.Gärtner (باغبان حرفهای)
طراحی، کاشت و نگهداری از فضای سبز.
7. رشتههای آموزشی و مراقبتی
این دسته به آموزش و پرورش کودکان، نوجوانان و افراد نیازمند کمک اختصاص دارد.
Erzieher (مربی کودک)
آموزش و نگهداری کودکان در مهد کودک و پیشدبستانیها.Heilerziehungspfleger
مراقبت از افراد دارای معلولیت.Sozialassistent
کمک به مددکار اجتماعی در مراکز مراقبتی و اجتماعی.
📘 جدول رشتههای پرطرفدار و مورد پذیرش در سیستم آوسبیلدونگ آلمان
| دستهبندی شغلی | عنوان رشته (آلمانی) | عنوان رشته (فارسی) | مدت دوره | نیاز به زبان آلمانی (سطح توصیهشده) |
|---|---|---|---|---|
| پزشکی و پرستاری | Pflegefachmann/-frau | پرستار عمومی | 3 سال | B2 |
| فناوری اطلاعات (IT) | Fachinformatiker/in für Systemintegration | متخصص IT – یکپارچهسازی سیستمها | 3 سال | B1-B2 |
| فناوری اطلاعات (IT) | Fachinformatiker/in für Anwendungsentwicklung | توسعهدهنده نرمافزار | 3 سال | B1-B2 |
| برق و الکترونیک | Elektroniker/in für Energie- und Gebäudetechnik | تکنسین برق ساختمان و انرژی | 3.5 سال | B1-B2 |
| صنایع فلزی و مکانیک | Industriemechaniker/in | مکانیک صنعتی | 3.5 سال | B1-B2 |
| نجاری و ساختوساز | Tischler/in | نجار | 3 سال | B1 |
| خودرو | KFZ-Mechatroniker/in | تکنسین مکانیک خودرو | 3.5 سال | B1 |
| گردشگری و هتلداری | Hotelfachmann/-frau | کارمند هتل | 3 سال | B1-B2 |
| خردهفروشی و فروش | Kaufmann/-frau im Einzelhandel | فروشنده خردهفروشی | 2-3 سال | B1 |
| بانکداری و امور مالی | Bankkaufmann/-frau | کارمند بانک | 2.5-3 سال | B2 |
| آشپزی و خدمات غذا | Koch/Köchin | آشپز | 3 سال | B1 |
| مراقبت از سالمندان | Altenpflegefachkraft | پرستار سالمندان | 3 سال | B2 |
| مراقبت از کودکان | Erzieher/in | مربی کودکستان | 3-5 سال | B2 (معمولاً نیاز به معادلسازی مدرک) |
| کشاورزی و دامداری | Landwirt/in | کشاورز | 3 سال | B1 |
| لوجستیک و انبارداری | Fachkraft für Lagerlogistik | نیروی متخصص لجستیک انبار | 3 سال | B1 |
📝 نکات مهم:
- شرایط سنی: معمولاً بین ۱۸ تا ۳۵ سال، اما محدودیت سنی قانونی نیست.
- مدرک زبان: حداقل B1 آلمانی (برخی رشتهها مثل پرستاری نیاز به B2 دارند).
- مدارک لازم: دیپلم ۱۲ ساله (بعضی رشتهها نیاز به معادلسازی یا تعیین سطح تحصیلی دارند).
- حقوق ماهانه (حدودی): ۸۰۰ تا ۱۳۰۰ یورو در سال اول، بسته به رشته و ایالت.
شرایط عمومی پذیرش آوسبیلدونگ
مدرک دیپلم یا بالاتر
دانش زبان آلمانی حداقل B1 یا B2
رزومه و انگیزهنامه مناسب
عدم سوءپیشینه
سلامت جسمی و روانی برای برخی مشاغل
درآمد در دوران آوسبیلدونگ
درآمد آوسبیلدونگ بسته به رشته و ایالت متفاوت است، اما بهطور میانگین بین 800 تا 1400 یورو در ماه متغیر است. پس از اتمام دوره، بسته به تخصص، درآمد بهطور چشمگیری افزایش مییابد.
💶 جدول مقایسهای درآمد آوسبیلدونگ (قبل و بعد از اتمام دوره)
| رشته آوسبیلدونگ | درآمد ماهانه در دوران آوسبیلدونگ | درآمد تقریبی پس از اتمام دوره (ماهیانه، ناخالص) |
|---|---|---|
| پرستاری (Pflegefachkraft) | ۱۱۰۰ تا ۱۳۵۰ یورو | ۲۸۰۰ تا ۳۵۰۰ یورو |
| برنامهنویسی/توسعه نرمافزار | ۹۵۰ تا ۱۲۰۰ یورو | ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰ یورو |
| برق و تکنولوژی ساختمان | ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو | ۲۸۰۰ تا ۳۸۰۰ یورو |
| مکانیک خودرو (KFZ) | ۸۵۰ تا ۱۱۰۰ یورو | ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ یورو |
| آشپزی (Koch/Köchin) | ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو | ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ یورو |
| فروشنده خردهفروشی | ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ یورو | ۲۲۰۰ تا ۲۸۰۰ یورو |
| مراقبت از سالمندان | ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ یورو | ۲۷۰۰ تا ۳۵۰۰ یورو |
| تکنسین لجستیک | ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ یورو | ۲۴۰۰ تا ۳۰۰۰ یورو |
| کارمند بانک | ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو | ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ یورو |
| نجاری (Tischler) | ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو | ۲۲۰۰ تا ۲۸۰۰ یورو |
✅ نکات مهم:
- درآمدهای بالا ناخالص (brutto) هستند؛ پس از کسر مالیات و بیمه، مبلغ خالص دریافت میشود.
- ایالتهای غربی و جنوبی آلمان (مثل بایرن یا بادن-وورتمبرگ) معمولاً دستمزد بالاتری پرداخت میکنند.
- شرکتهای بزرگ یا دولتی معمولاً حقوق بیشتری میدهند.
- پس از ۲ تا ۵ سال تجربه کاری، امکان افزایش درآمد بهصورت قابلتوجهی وجود دارد.
بهترین رشتههای اوسبیلدونگ در آلمان
در ادامه، جدول بهترین رشتههای اوسبیلدونگ در آلمان آورده شده است:
| رشته اوسبیلدونگ | طول دوره | درآمد ماهیانه متوسط | شرایط پذیرش | توضیحات |
|---|---|---|---|---|
| پرستاری (Pflegefachfrau/Pflegefachmann) | ۳ سال | ۱٬۲۰۰ تا ۱٬۶۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به کار با بیماران | بازار کار گسترده، نیاز بالای نیروی انسانی |
| تکنسین IT (Fachinformatiker) | ۳ سال | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به کامپیوتر | شامل برنامهنویسی، شبکه و امنیت اطلاعات |
| فروشگاه و تجارت (Kaufmann/Kauffrau im Einzelhandel) | ۲ تا ۳ سال | ۹۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، مهارتهای ارتباطی | آموزش فروش، مدیریت فروشگاه و بازاریابی |
| صنایع مکانیک (Industriekaufmann/Industriekauffrau) | ۳ سال | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۴۰۰ یورو | دیپلم متوسطه | آموزش حسابداری، مدیریت تولید و لجستیک |
| هتل و گردشگری (Hotelfachfrau/Hotelfachmann) | ۳ سال | ۹۰۰ تا ۱٬۴۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به مهمانداری | آموزش مدیریت هتل، پذیرش و خدمات مشتری |
| لولهکشی و تاسیسات (Anlagenmechaniker) | ۳٫۵ سال | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، مهارت فنی | آموزش نصب، تعمیر و نگهداری سیستمهای تاسیساتی |
| برق و الکترونیک (Elektroniker für Betriebstechnik) | ۳٫۵ سال | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۶۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به برق و الکترونیک | بازار کار وسیع و حقوق خوب |
| آشپزی (Koch/Köchin) | ۳ سال | ۹۰۰ تا ۱٬۴۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به آشپزی | امکان کار در رستورانهای بینالمللی و هتلها |
| دندانپزشکی (Zahnmedizinische/r Fachangestellte/r) | ۳ سال | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به حوزه سلامت | آموزش کار در کلینیکهای دندانپزشکی |
| داروسازی (Pharmazeutisch-technische/r Assistent/in) | ۳ سال | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو | دیپلم متوسطه، علاقه به علوم دارویی | آموزش آمادهسازی دارو، مشاوره و کار در داروخانه |
نتیجهگیری
آوسبیلدونگ در آلمان یک مسیر حرفهای و مطمئن برای ورود به بازار کار این کشور است. رشتههای متنوع، آموزش عملی، حقوق در حین تحصیل، و فرصت اقامت دائم از جمله مزایای این سیستم هستند. اگر قصد دارید مسیر تحصیل و کار را ترکیب کرده و در یکی از بزرگترین اقتصادهای دنیا جایگاه شغلی پیدا کنید، آوسبیلدونگ بهترین گزینه برای شماست.
❓ سوالات متداول درباره رشتههای آوسبیلدونگ در آلمان
1. رشته آوسبیلدونگ چیست و چه مزایایی برای مهاجران ایرانی دارد؟
آوسبیلدونگ یک دوره آموزش حرفهای در آلمان است که ترکیبی از آموزش تئوری و کار عملی است. مزایای آن شامل دریافت حقوق حین آموزش، یادگیری مهارت عملی، و فرصتهای شغلی بعد از پایان دوره میباشد.
2. چه شرایطی برای ثبتنام در رشتههای آوسبیلدونگ در آلمان لازم است؟
داشتن مدرک تحصیلی حداقل دیپلم، مهارت زبان آلمانی (B1-B2)، مدارک شناسایی معتبر و گاهی تجربه کاری مرتبط از شرایط اصلی ثبتنام هستند.
3. طول دورههای آوسبیلدونگ چقدر است و آیا بعد از آن امکان دریافت اقامت کاری وجود دارد؟
دورههای آوسبیلدونگ معمولاً بین ۲ تا ۳ سال طول میکشند. بعد از پایان دوره، فارغالتحصیلان میتوانند ویزای کاری دریافت کنند و در آلمان مشغول به کار شوند.
4. آیا در طول دوره آوسبیلدونگ حقوق دریافت میکنیم و میزان آن چقدر است؟
بله، دانشجویان آوسبیلدونگ حقوق ماهانه دریافت میکنند که بسته به رشته و شرکت بین ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ یورو متغیر است.
5. پرمتقاضیترین رشتههای آوسبیلدونگ در آلمان برای ایرانیان کدامند؟
رشتههای فنی و مهندسی، پزشکی، IT، مدیریت هتل و رستوران، برق و مکانیک بیشترین تقاضا را دارند و شانس پیدا کردن کار پس از اتمام دوره بالاست.
6. چه سطح زبانی برای موفقیت در آوسبیلدونگ کافی است و چگونه میتوان آن را تقویت کرد؟
سطح زبان آلمانی B1-B2 معمولاً کافی است. تقویت زبان با شرکت در کلاسهای فشرده، تمرین روزانه و استفاده از منابع آنلاین توصیه میشود.
7. آیا پس از پایان دوره آوسبیلدونگ امکان ادامه تحصیل دانشگاهی وجود دارد؟
بله، برخی رشتههای آوسبیلدونگ امکان ادامه تحصیل در دانشگاههای آلمان یا دریافت مدارک فنی و مهارتی بالاتر را فراهم میکنند.
8. نحوه پیدا کردن شرکتها و مراکز آموزشی برای رشته آوسبیلدونگ چگونه است؟
میتوان از وبسایتهای رسمی آلمان، آژانسهای کاریابی، شبکههای حرفهای و وبسایت دانشگاهها برای پیدا کردن مراکز آموزشی و شرکتهای پذیرنده استفاده کرد.
9. هزینههای زندگی و آموزش در دوره آوسبیلدونگ چقدر است و آیا امکان دریافت کمک هزینه وجود دارد؟
هزینه زندگی ماهانه معمولاً بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو است. دانشجویان آوسبیلدونگ حقوق دریافت میکنند و برخی دانشگاهها یا دولت آلمان کمک هزینه یا بورسیه نیز ارائه میدهند.
نظرات کاربران